🚀 این مقاله تنها یکی از صدها آموزش سودیرا است
اگر به دنبال ساختن یک درآمد واقعی هستید، قبل از ادامه این مقاله، سری به صفحه اصلی باشگاه درآمدزایی سودیرا بزنید.
در صفحه اصلی سودیرا با مسیرهای مختلف درآمدزایی و امکانات سایت آشنا میشوید و میتوانید بهترین مسیر را برای شروع انتخاب کنید.
یکی از دلایلی که باعث میشود بعضی کسبوکارهای اینترنتی با وجود فروش مناسب به سود مورد انتظار نرسند، نادیده گرفتن هزینههایی است که در ابتدای فعالیت به چشم نمیآیند. بسیاری از افراد هنگام راهاندازی یک کسبوکار آنلاین، فقط هزینههای مشخصی مانند خرید محصول، طراحی سایت یا تبلیغات را محاسبه میکنند؛ اما در ادامه با مخارج دیگری روبهرو میشوند که میتوانند سودآوری آنها را کاهش دهند.
هزینههای پنهان کسبوکار اینترنتی به مخارجی گفته میشود که ممکن است در برنامهریزی اولیه بهدرستی پیشبینی نشده باشند یا اهمیت آنها دستکم گرفته شده باشد. این هزینهها همیشه غیرمنتظره نیستند؛ گاهی وجود دارند، اما صاحب کسبوکار تا زمانی که فعالیت خود را آغاز نکند، متوجه میزان واقعی آنها نمیشود.
شناخت این هزینهها کمک میکند بودجه دقیقتری تنظیم کنید، قیمتگذاری مناسبتری داشته باشید و از تصمیمهایی که ممکن است در آینده فشار مالی ایجاد کنند، جلوگیری کنید.
چرا هزینههای پنهان در کسبوکار اینترنتی اهمیت دارند؟
یکی از تصورات رایج این است که کسبوکار اینترنتی در مقایسه با کسبوکار سنتی هزینه بسیار کمتری دارد. این تصور در برخی شرایط درست است؛ زیرا فعالیت آنلاین ممکن است به اجاره محل تجاری یا تجهیزات گسترده نیاز نداشته باشد.
بااینحال، آنلاین بودن به معنای بدونهزینه بودن نیست. هر کسبوکار برای تولید یا تهیه محصول، جذب مشتری، ارائه خدمات، نگهداری زیرساختها و انجام امور روزانه به منابع مالی و زمانی نیاز دارد.
مشکل زمانی ایجاد میشود که هزینههای واقعی کمتر از مقدار موردنیاز برآورد شوند.
برای مثال، ممکن است فروشگاهی اینترنتی محصولی را با قیمت مناسب تهیه کند و آن را با سود ظاهری خوبی بفروشد. اما پس از کسر هزینه بستهبندی، ارسال، تبلیغات، مرجوعی کالا و کارمزدهای مرتبط، مشخص شود سود واقعی بسیار کمتر از انتظار است.
بنابراین، پیش از ارزیابی موفقیت یک کسبوکار اینترنتی باید تمام هزینههای مرتبط با آن را بررسی کرد.
۱. هزینه نگهداری و توسعه وبسایت
راهاندازی سایت تنها بخشی از هزینههای حضور آنلاین است.
پس از راهاندازی، ممکن است برای نگهداری، بهروزرسانی، رفع مشکلات فنی، افزایش امنیت و توسعه امکانات به هزینههای دیگری نیاز داشته باشید.
بعضی از این مخارج عبارتاند از:
- تمدید دامنه
- تمدید سرویس میزبانی وب
- خرید یا تمدید قالب و افزونههای پولی
- تهیه نسخه پشتیبان و نگهداری آن
- رفع خطاهای فنی
- بهبود سرعت و عملکرد سایت
- توسعه قابلیتهای جدید
- پشتیبانی تخصصی
میزان این هزینهها به نوع سایت، حجم فعالیت، ابزارهای مورد استفاده و سطح خدمات موردنیاز بستگی دارد.
برای مدیریت بهتر، باید هزینههای دورهای و هزینههای احتمالی تعمیر یا توسعه را جداگانه در بودجه ثبت کنید. همچنین بهتر است از همان ابتدا مشخص شود کدام امکانات واقعاً ضروری هستند و کدام موارد را میتوان به مراحل بعد موکول کرد.
۲. هزینههای ابزارها و اشتراکهای نرمافزاری
بسیاری از کسبوکارهای اینترنتی برای انجام فعالیتهای روزانه از ابزارهای نرمافزاری استفاده میکنند.
این ابزارها ممکن است برای طراحی، مدیریت پروژه، ارتباط با مشتری، بازاریابی ایمیلی، تحلیل دادهها، حسابداری یا خودکارسازی فرایندها به کار بروند.
هر ابزار بهتنهایی شاید هزینه زیادی نداشته باشد، اما مجموع اشتراکهای متعدد میتواند رقم قابلتوجهی ایجاد کند.
برای مثال، ممکن است یک کسبوکار چند سرویس مختلف خریداری کند که بعضی از قابلیتهای آنها تکراری هستند یا بهندرت استفاده میشوند.
برای جلوگیری از این مشکل، فهرستی از تمام ابزارهای پولی تهیه کنید و برای هرکدام به این پرسشها پاسخ دهید:
- این ابزار دقیقاً چه مشکلی را حل میکند؟
- چند بار در ماه از آن استفاده میکنیم؟
- آیا ابزار دیگری همین نیاز را برطرف میکند؟
- آیا هزینه آن با ارزشی که ایجاد میکند تناسب دارد؟
- آیا طرح ارزانتر یا گزینه سادهتری وجود دارد؟
بهتر است اشتراکهایی را که استفاده واقعی ندارند، حذف کنید و از خرید ابزارهای جدید پیش از مشخص شدن نیاز خودداری کنید.
۳. هزینه تولید محتوا
محتوا یکی از ابزارهای مهم رشد کسبوکار اینترنتی است، اما تولید محتوا نیز هزینه دارد.
حتی اگر خودتان مقاله بنویسید یا ویدئو تولید کنید، زمان صرفشده برای تحقیق، نگارش، ویرایش، طراحی و انتشار باید در محاسبات مدیریتی در نظر گرفته شود.
در بعضی کسبوکارها، هزینههای دیگری نیز وجود دارند؛ مانند:
- استخدام نویسنده یا ویراستار
- طراحی تصاویر
- تولید و تدوین ویدئو
- تهیه تجهیزات
- خرید محتوای تصویری دارای مجوز
- بازبینی و بهروزرسانی مطالب قدیمی
نکته مهم این است که محتوای منتشرشده ممکن است بلافاصله نتیجه مالی ایجاد نکند.
برای مثال، یک مقاله آموزشی ممکن است در هفته اول بازدید کمی داشته باشد، اما در ماههای بعد مخاطبان مرتبط جذب کند. بنابراین، هزینه تولید محتوا باید با توجه به هدف و بازه زمانی ارزیابی شود، نه فقط بر اساس نتیجه روزهای ابتدایی.
۴. هزینههای پنهان بازاریابی و تبلیغات
هزینه تبلیغات فقط مبلغی نیست که مستقیماً برای نمایش آگهی پرداخت میکنید.
برای اجرای یک کمپین ممکن است به طراحی پیام تبلیغاتی، ساخت صفحه فرود، تولید تصاویر، تحلیل نتایج و اصلاح مداوم تبلیغات نیز نیاز داشته باشید.
علاوه بر این، همه کلیکها به مشتری تبدیل نمیشوند.
اگر تبلیغکننده فقط تعداد کلیکها یا بازدیدها را بررسی کند، ممکن است تصور کند کمپین موفق بوده است؛ درحالیکه هزینه جذب مشتری واقعی بسیار بالا باشد.
برای مدیریت این هزینهها، عملکرد تبلیغات را بر اساس نتایج تجاری بررسی کنید.
برای مثال، اگر کمپینی ۱۰ میلیون تومان هزینه ایجاد کرده و ۲۰ مشتری جدید به همراه داشته باشد، هزینه جذب هر مشتری بر اساس این ارقام ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود؛ البته به شرطی که تمام هزینههای مرتبط با جذب مشتری در محاسبه لحاظ شده باشند.
سپس باید بررسی کنید که درآمد و سود حاصل از این مشتریان، هزینه جذب آنها را توجیه میکند یا خیر.
۵. هزینه ارسال، بستهبندی و مرجوعی کالا
فروشگاههای اینترنتی ممکن است بخشی از هزینههای لجستیکی را در قیمتگذاری اولیه فراموش کنند.
برای مثال، فروشنده قیمت خرید محصول را میداند، اما هزینه جعبه، محافظ بستهبندی، آمادهسازی سفارش، ارسال مجدد یا رسیدگی به مرجوعی را بهطور دقیق محاسبه نمیکند.
این هزینهها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- بستهبندی محصول
- مواد محافظ و ملزومات ارسال
- هزینه جمعآوری و تحویل سفارش
- ارسال مجدد بستههای ناموفق
- رسیدگی به کالاهای مرجوعشده
- بررسی محصولات آسیبدیده
- هزینه زمان صرفشده برای پیگیری سفارشها
برای کنترل این مخارج، بهتر است هزینه واقعی انجام یک سفارش را محاسبه کنید؛ نه اینکه فقط قیمت خرید محصول را مبنای تصمیمگیری قرار دهید.
اگر بخشی از هزینه ارسال را مشتری پرداخت میکند، مبلغ دریافتی و هزینه واقعی ارسال باید جداگانه ثبت شوند تا میزان هزینهای که بر عهده کسبوکار باقی میماند مشخص باشد.
۶. هزینه پشتیبانی و پاسخگویی به مشتریان
با افزایش مشتریان، تعداد سوالها، درخواستها و مشکلات نیز ممکن است بیشتر شود.
در ابتدا شاید خودتان به همه پیامها پاسخ دهید، اما با افزایش حجم سفارشها، این کار میتواند زمان زیادی مصرف کند.
در این شرایط، ممکن است به نیروی پشتیبانی، ابزار مدیریت درخواستها، آموزش کارکنان یا تهیه محتوای راهنما نیاز پیدا کنید.
حتی اگر نیروی پشتیبانی استخدام نمیکنید، زمان صرفشده برای پاسخگویی همچنان بخشی از منابع کسبوکار را مصرف میکند.
برای کاهش هزینههای غیرضروری میتوانید سوالهای پرتکرار را شناسایی کنید و پاسخ آنها را در صفحهای مشخص منتشر کنید. همچنین بهتر است فرایند رسیدگی به درخواستها منظم باشد تا یک مشکل چند بار بررسی نشود.
البته کاهش هزینه پشتیبانی نباید باعث دشوار شدن ارتباط مشتری با کسبوکار شود. هدف باید افزایش کارایی و حفظ کیفیت پاسخگویی باشد.
۷. هزینه زمان صاحب کسبوکار
یکی از هزینههایی که معمولاً در کسبوکارهای کوچک نادیده گرفته میشود، زمان خود صاحب کسبوکار است.
ممکن است فردی ساعتهای زیادی صرف ثبت سفارش، ارسال پیام، تولید محتوا، مدیریت سایت و پیگیری پرداختها کند، اما این فعالیتها را در محاسبات خود وارد نکند.
در نتیجه، کسبوکار از نظر نقدینگی سودآور به نظر برسد، درحالیکه برای انجام کارها به زمان بسیار زیادی نیاز دارد.
برای ارزیابی بهتر، دو موضوع را از یکدیگر جدا کنید:
سود نقدی: مبلغی که پس از کسر هزینههای نقدی از درآمد باقی میماند.
ارزش اقتصادی زمان: ارزشی که میتوانست از زمان صرفشده برای فعالیت دیگری به دست آید.
ارزش زمانی که صاحب کسبوکار صرف میکند، لزوماً هزینه نقدی پرداختشده نیست؛ اما برای ارزیابی بهرهوری و امکان توسعه فعالیت اهمیت دارد.
اگر تمام زمان شما صرف کارهای تکراری شود، احتمالاً فرصت کمتری برای برنامهریزی، توسعه محصول و ایجاد درآمدهای جدید خواهید داشت.
۸. هزینه آموزش و یادگیری
ابزارها، روشهای بازاریابی و نیازهای کسبوکار بهمرور تغییر میکنند. در نتیجه، ممکن است برای یادگیری مهارتهای جدید به دوره آموزشی، کتاب، مشاوره یا تمرین عملی نیاز داشته باشید.
این هزینهها گاهی هنگام آغاز فعالیت نادیده گرفته میشوند.
از طرف دیگر، انتخاب آموزش نامناسب نیز میتواند هزینه ایجاد کند. خرید دورههای متعدد بدون برنامه اجرایی مشخص، لزوماً به افزایش مهارت یا درآمد منجر نمیشود.
بهتر است ابتدا یک مسئله واقعی در کسبوکار را مشخص کنید، سپس آموزشی را انتخاب کنید که مستقیماً به حل آن مسئله کمک کند.
برای مثال، اگر مشکل اصلی کاهش فروش از صفحه محصول است، یادگیری مهارتی مرتبط با بهبود صفحه فروش ممکن است اولویت بیشتری از خرید یک دوره عمومی و نامرتبط داشته باشد.
۹. هزینههای مالی و پرداخت
تراکنشهای مالی نیز ممکن است مخارجی داشته باشند که در برآورد اولیه فروش در نظر گرفته نشدهاند.
بسته به نوع کسبوکار و روش پرداخت، مواردی مانند کارمزد خدمات، هزینههای انتقال وجه، اختلاف زمانی میان فروش و تسویه یا هزینههای رسیدگی به تراکنشهای ناموفق میتوانند بر جریان نقدی تأثیر بگذارند.
برای مدیریت این بخش باید شرایط سرویسهای مالی مورد استفاده را بهدقت بررسی کنید و هزینههای واقعی را در محاسبات ثبت کنید.
همچنین باید میان درآمد ثبتشده و وجهی که واقعاً دریافت شده است تفاوت قائل شوید. ممکن است فروش ثبت شده باشد، اما تسویه هنوز انجام نشده باشد یا بخشی از مبلغ به دلایل مختلف به حساب کسبوکار نرسیده باشد.
۱۰. هزینه خطاها و دوبارهکاریها
بعضی از هزینهها مستقیماً در فاکتور خرید یا صورتحساب خدمات دیده نمیشوند، اما به دلیل اشتباهات عملیاتی ایجاد میشوند.
برای مثال:
- ارسال محصول اشتباه
- ثبت نادرست سفارش
- ارائه اطلاعات ناقص به مشتری
- انتشار محتوای دارای خطا
- تنظیم اشتباه قیمتها
- از دست رفتن اطلاعات
- انجام دوباره یک کار به دلیل نبود فرایند مشخص
هرکدام از این مشکلات ممکن است باعث اتلاف زمان، افزایش هزینه یا کاهش رضایت مشتری شوند.
برای کاهش آنها، فرایندهای مهم را مستند کنید و برای کارهای حساس از چکلیست استفاده کنید.
همچنین بهتر است خطاهای تکراری ثبت شوند تا مشخص شود مشکل از کدام مرحله ناشی میشود و چگونه میتوان از تکرار آن جلوگیری کرد.
۱۱. هزینههای امنیت و حفاظت از اطلاعات
امنیت یکی دیگر از بخشهایی است که ممکن است در برنامهریزی اولیه بهاندازه کافی مورد توجه قرار نگیرد.
بسته به نوع فعالیت، ممکن است برای تهیه نسخه پشتیبان، محافظت از حسابهای کاربری، مدیریت دسترسی کارکنان، بهروزرسانی نرمافزارها یا رسیدگی به مشکلات امنیتی منابعی اختصاص دهید.
نادیده گرفتن این موضوع میتواند خطر اختلال در فعالیت یا از دست رفتن اطلاعات را افزایش دهد.
بودجه امنیت باید متناسب با اندازه کسبوکار، نوع اطلاعات نگهداریشده و پیامدهای احتمالی اختلال تعیین شود.
لازم نیست هر کسبوکار کوچکی از ابتدا زیرساخت پیچیدهای تهیه کند؛ اما اقدامات پایه مانند استفاده از رمزهای عبور قوی، احراز هویت چندمرحلهای در صورت امکان، بهروزرسانی منظم و نگهداری نسخه پشتیبان اهمیت دارند.
۱۲. هزینه فرصتهای ازدسترفته
هزینه فرصت به ارزشی اشاره دارد که با انتخاب یک گزینه، از گزینه دیگری صرفنظر میکنید.
برای مثال، ممکن است صاحب یک کسبوکار بیشتر وقت خود را صرف مدیریت دستی سفارشها کند. در این مدت، فرصت توسعه محصول یا ایجاد یک همکاری تجاری مناسب را از دست بدهد.
این هزینه همیشه بهصورت یک مبلغ قطعی قابل محاسبه نیست؛ زیرا معلوم نیست گزینه جایگزین دقیقاً چه نتیجهای ایجاد میکرد.
بااینحال، هنگام تصمیمگیری درباره زمان، سرمایه و نیروی انسانی باید آن را در نظر گرفت.
پرسیدن یک سوال ساده میتواند مفید باشد: آیا کاری که اکنون انجام میدهم، بهترین استفاده ممکن از منابع محدود کسبوکار است؟
چگونه هزینههای پنهان را شناسایی کنیم؟
برای مدیریت هزینهها، ابتدا باید تصویر نسبتاً کاملی از مخارج واقعی کسبوکار داشته باشید.
مرحله اول: تمام پرداختها را ثبت کنید
همه پرداختها را در یک فایل یا سیستم حسابداری ثبت کنید؛ حتی مبالغ کوچک و اشتراکهایی که بهصورت خودکار تمدید میشوند.
مرحله دوم: هزینهها را دستهبندی کنید
برای مثال، هزینههای سایت، بازاریابی، تولید محتوا، پشتیبانی، ارسال، ابزارها و نیروی انسانی را در گروههای جداگانه قرار دهید.
مرحله سوم: هزینههای دورهای را مشخص کنید
برخی هزینهها ماهانه هستند و بعضی دیگر سالانه یا نامنظم پرداخت میشوند.
تقسیم هزینههای دورهای بر مبنای ماه میتواند به تهیه بودجه واقعبینانهتر کمک کند.
مرحله چهارم: هزینه هر فروش را محاسبه کنید
فقط به مجموع درآمد نگاه نکنید. مشخص کنید برای انجام هر سفارش یا ارائه هر خدمت چه هزینههایی صرف میشود.
مرحله پنجم: هزینههای غیرمنتظره را بررسی کنید
در پایان هر ماه، پرداختهایی را بررسی کنید که در بودجه اولیه وجود نداشتهاند.
اگر یک هزینه مرتب تکرار میشود، دیگر نباید آن را صرفاً یک اتفاق غیرمنتظره در نظر گرفت؛ باید برای آن برنامهریزی کرد.
چگونه هزینههای پنهان را کاهش دهیم؟
پس از شناسایی هزینهها، لازم است میان مخارج ضروری و هزینههای قابل حذف تفاوت قائل شوید.
ابزارهای بلااستفاده را حذف کنید. اشتراکهایی که ارزش مشخصی ایجاد نمیکنند، میتوانند از بودجه خارج شوند.
فرایندهای تکراری را ساده کنید. کاهش دوبارهکاریها میتواند هزینه زمانی و عملیاتی را پایین بیاورد.
هزینه جذب مشتری را اندازهگیری کنید. بهجای افزایش بیبرنامه بودجه تبلیغات، عملکرد کانالهای مختلف را بررسی کنید.
برای مخارج دورهای بودجه تعیین کنید. تمدید سرویسها یا هزینههای نگهداری نباید هر بار یک غافلگیری مالی ایجاد کنند.
از خرید زودهنگام امکانات غیرضروری خودداری کنید. توسعه زیرساخت باید با نیاز واقعی کسبوکار هماهنگ باشد.
قیمتگذاری را بر مبنای هزینههای واقعی بررسی کنید. قیمت بسیار پایین ممکن است فروش ایجاد کند، اما اگر هزینههای مرتبط را پوشش ندهد، ادامه فعالیت دشوار خواهد شد.
نکته مهم این است که کاهش هزینه نباید به حذف فعالیتهای ضروری یا افت کیفیت محصول منجر شود. گاهی پرداخت یک هزینه مشخص میتواند از زیان بسیار بزرگتری جلوگیری کند.
چگونه برای هزینههای پیشبینینشده بودجه داشته باشیم؟
هیچ برنامه مالی نمیتواند تمام اتفاقهای آینده را دقیق پیشبینی کند. ممکن است هزینه تعمیر، جایگزینی تجهیزات، اصلاح سایت یا رسیدگی به مشکلات عملیاتی ایجاد شود.
به همین دلیل، بهتر است بخشی از منابع مالی را بهعنوان ذخیره احتیاطی در نظر بگیرید.
اندازه این ذخیره به ثبات درآمد، نوع فعالیت، هزینههای ثابت و میزان ریسک کسبوکار بستگی دارد.
همچنین بهتر است تعهدات مالی آینده را ثبت کنید تا مشخص باشد در ماههای بعد چه پرداختهایی در انتظار کسبوکار است.
این کار کمک میکند تمام پول موجود را درآمد قابلمصرف تلقی نکنید و برای ادامه فعالیت منابع کافی داشته باشید.
جمعبندی
هزینههای پنهان یکی از عواملی هستند که میتوانند سودآوری کسبوکار اینترنتی را کمتر از انتظار کنند. هزینه نگهداری سایت، ابزارهای اشتراکی، تولید محتوا، تبلیغات، پشتیبانی، ارسال سفارش، زمان صاحب کسبوکار، خطاهای عملیاتی و امنیت اطلاعات از جمله مواردی هستند که باید در برنامهریزی مالی بررسی شوند.
برای مدیریت این هزینهها، ابتدا باید تمام پرداختها و منابع مصرفشده را ثبت کنید، سپس هزینهها را دستهبندی کنید و مشخص سازید کدام مخارج ضروری هستند و کدامیک قابلیت کاهش دارند.
همچنین لازم است درآمد را از سود و سود نقدی را از ارزش اقتصادی زمان جدا کنید تا تصویر دقیقتری از وضعیت کسبوکار داشته باشید.
موفقیت یک کسبوکار اینترنتی فقط به میزان فروش وابسته نیست؛ بلکه به توانایی آن در مدیریت منابع، کنترل هزینهها و حفظ سودآوری نیز بستگی دارد.
هرچه هزینههای واقعی را زودتر بشناسید، تصمیمگیری درباره قیمتگذاری، تبلیغات، توسعه محصولات و گسترش فعالیت آسانتر خواهد شد.
مطالب بیشتر از این دسته
- مدیریت نظرات مشتریان در کسبوکار اینترنتی؛ چگونه از بازخوردها برای بهبود فروش استفاده کنیم؟
- کسبوکار اینترنتی B2B و B2C چیست و چه تفاوتهایی با یکدیگر دارند؟
- بازاریابی محتوایی برای کسبوکار اینترنتی چیست و چگونه مشتری جذب میکند؟
- امنیت کسبوکار اینترنتی چیست و چگونه از سایت و اطلاعات مشتریان محافظت کنیم؟
- سیاست مرجوعی و بازپرداخت در فروشگاه اینترنتی؛ چگونه اعتماد مشتری را حفظ کنیم؟
- مزیت رقابتی در کسبوکار اینترنتی چیست و چگونه آن را ایجاد کنیم؟